Comment(s) ...

Visionary Poet of the Millennium
An Indian poet Prophet
Seshendra Sharma
October 20th, 1927 - May 30th, 2007
http://seshendrasharma.weebly.com/
https://www.facebook.com/GunturuSeshendraSharma/
eBooks : http://kinige.com/author/Gunturu Seshendra Sharma
Seshendra Sharma is one of the most outstanding minds of modern Asia. He is the foremost of the Telugu poets today who has turned poetry to the gigantic strides of human history and embellished literature with the thrills and triumphs of the 20th century. A revolutionary poet who spurned the pedestrian and pedantic poetry equally, a brilliant critic and a scholar of Sanskrit, this versatile poet has breathed a new vision of modernity to his vernacular. Such minds place Telugu on the world map of intellectualism. Readers conversant with names like Paul Valery, Gauguin, and Dag Hammarskjold will have to add the name of Seshendra Sharma the writer from India to that dynasty of intellectuals.

Rivers and poets
Are veins and arteries
Of a country.
Rivers flow like poems
For animals, for birds
And for human beings-
The dreams that rivers dream
Bear fruit in the fields
The dreams that poets dream
Bear fruit in the people-
* * * * * *
The sunshine of my thought fell on the word
And its long shadow fell upon the century
Sun was playing with the early morning flowers
Time was frightened at the sight of the martyr-
- Seshendra Sharma
B.A: Andhra Christian College: Guntur: A.P: India
LLB: Madras University: Madras
Deputy Municipal Commissioner (37 Years)
Dept of Municipal Administration, Government of Andhra Pradesh
Parents: G.Subrahmanyam (Father) , Ammayamma (Mother)
Siblings: Anasuya,Devasena (Sisters),Rajasekharam(Younger brother)
Wife: Mrs.Janaki Sharma
Children: Vasundhara , Revathi (Daughters),
Vanamaali , Saatyaki (Sons)

Seshendra Sharma better known as Seshendra is
a colossus of Modern Indian poetry.
His literature is a unique blend of the best of poetry and poetics.
Diversity and depth of his literary interests and his works
are perhaps hitherto unknown in Indian literature.
From poetry to poetics, from Mantra Sastra to Marxist Politics his writings bear an unnerving pprint of his rare genius.
His scholar ship and command over Sanskrit , English and Telugu Languages has facilitated his emergence as a towering personality of comparative literature in the 20th century world literature.
T.S.Eliot , Archbald Macleish and Seshendra Sharma are trinity of world poetry and Poetics.
His sense of dedication to the genre of art he chooses to express himself and
the determination to reach the depths of subject he undertakes to explore
place him in the galaxy of world poets / world intellectuals.
Seshendra’s eBooks : http://kinige.com/author/Gunturu Seshendra Sharma
Seshendra Sharma’s Writings Copyright © Saatyaki S/o Seshendra Sharma
Contact : saatyaki@gmail.com 919441070985 917702964402

दार्शरिनिक और िविद्वार्नि किवि एविं कार्व्य शार्स्त्रज
शेषेद्र शमार्र
20 अकूबर 1927 – 30 मई 2007
मार्तार् िपितार् : अम्मार्यम्मार्, जी. सुब्रह्मण्यम
भार्ई बहनि : अनिसूयार्, देविसेनिार्, रार्जशेखरम
धर्मरपिि त्नि : श्रीमती जार्निकी शमार्र
संतार्नि : विसुंधर्रार्, रेविती (पिुित्रियार्ँ)
विनिमार्ली सार्त्यिक (पिुत्रि)
बी.ए : आन्ध्रार् िक्रिस्टि स्टियनि कार्लेज गुंटिूर आं.प.
एल.एल.बी : मद्रार्स िविश्वििविद्यार्लय, मद्रार्स
निौकरी : िडिप्यूटिी मुिनििसपिल कमीशनिर (37 विषर)
मुिनििसपिल अि ड्मिनिस्टिरेशनि िविभार्ग, आं.प.
***
शेषेद्र निार्म से ख्यार्त शेषेद्र शमार्र आधर्ुिनिक भार्रतीय किवितार् क्षेत्रि मे एक अनिूठे िशखर
है। आपिकार् सार्िहत्य किवितार् और कार्व्यशार्स्त्र कार् सविरश्रेष्ठ संगम है। िवििविधर्तार् और
गहरार्ई मे आपिकार् दृष्टिष्टिकोण और आपिकार् सार्िहत्य भार्रतीय सार्िहत्य जगत मे आज
तक अपििरिचित है। किवितार् से कार्व्यशार्स्त्र तक, मंत्रिशार्स्त्र से मार्क्सरविार्द तक आपिकी
रचिनिार्एँ एक अनिोखी पितभार् के सार्क्षी है। संस्कृत, तेलुगु औऱ अंग्रेजी भार्षार्ओं मे
आपिकी गहनि िविद्वत्तार् निे आपिको बीसविीं सदी के तुलनिार्त्मक सार्िहत्य मे िशखर समार्नि
सार्िहत्यकार्र के रूपि मे पितिष्ठत िकयार् है। टिी.एस. इलिलयटि, आचिरबार्ल्डि मेक्लीश और
शेषेन्द्र िविश्वि सार्िहत्य और कार्व्यशार्स्त्र के ित्रिमूितर है। अपिनिी चिुनिी हुई सार्िहत्य िविधर्ार् के
पित आपिकी िनिष्ठार् और लेखनि मे िविषय की गहरार्इलयों तक पिहुंचिनिे की लगनि निे शेषेद्र
को िविश्वि किविगण और बुिद्धि जीिवियों के पििरविार्र कार् सदस्य बनिार्यार् है।

పుస్తకం: శేషేంద్ర
February 6, 2011 by

“నేనింతా ఒక పిడికెడు మట్టే కావచ్చు, కానీ కలమెత్తితే నాకు ఒక దేశపు జెండాకున్నంత పొగరుంది.” – అని గర్జించిన గుంటూరు శేషేంద్ర శర్మ పరిచయం అవసరం లేని కవి. శేషేంద్ర శర్మ ను విప్లవకవి అనో, ఇజాల కవి అనో, వాదాల మరియూ నినాదాల కవి అనో ఒకగాటన కట్టేయలేం. ఆయన కవితల ద్వారా ఆయనేమిటో ఒక్క మాటలో చెప్పడం దుర్లభమేకానీ, ఒక్కమాటలోఆయనేమి కాదో మాత్రం తప్పకుండా చెప్పవచ్చు. ఆయన అకవి కాదు, కుకవి కాదు. ఆయనెప్పుడు గొంతెత్తినా, వ్యథాపదఘట్టనల క్రింద శతాబ్దాల తరబడి నలిగిన మనిషి గొంతే వినిపిస్తుంది. ఛందోబద్ధ పద్యం వ్రాసినా, పదకవిత వ్రాసినా, వచనం వ్రాసినా కవిత్వం తొణికిసలాడుతుంది.

ఈయన కలం నుంచి వివిధ కాలాల్లో వెలువడిన పక్షులు అనే పద్యకావ్యం, సముద్రం నాపేరు అనే వచనకవితా సంపుటి, ఈ నగరం జాబిల్లి అనే గజల్ లక్షణాలను తెలిపే గీతికావ్యం లను ఒకటిచేసి, “శేషేంద్ర” అనే పేరుతో శేషేంద్ర మెమోరియల్ ట్రస్టు వారు ఒక చిన్న, అందమైన పుస్తకం గా ప్రచురించారు. ప్రతులు అన్ని విశాలాంధ్ర, నవోదయ, నవయుగ పుస్తక దుకాణాల్లో లభిస్తాయి. పుస్తకం ముఖపత్రం మీద శ్రీకృష్ణదేవరాయల వేషం లో చిద్విలాసంగా, ఠీవిగా కూర్చున్న శేషేంద్ర చిత్రం ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది.

ప్రముఖ పాత్రికేయులు ఎ.బి.కె.ప్రసాద్ గారు వ్రాసిన “శిథిల జీవుల కోసం శిరస్సు ఎత్తిన కవితా శివుడు శేషేంద్ర!” అన్న శీర్షికన వ్రాసిన ముందుమాటతో పుస్తకం ప్రారంభం అవుతుంది. శేషేంద్ర సాహిత్యం తో ఇంతకు మునుపు పరిచయం లేని వారు మొదటగా ఈ ముందుమాట తో ప్రారంభించవచ్చు. మూడుపేజీల నిడివిలో ప్రసాద్ గారు శేషేంద్ర గారి బహుముఖప్రజ్ఞత్వాన్ని మనకు చూచాయగా పరిచయం చేస్తారు.

తరువాత వచ్చే శబ్దాలు-శతాబ్దాలు అనే ఒక సుధీర్ఘకవిత ఒక కావ్యాత్మక కథనం. శేషేంద్ర ఉత్తమ పురుషలో ఈ కథనాన్ని నడిపిస్తాడు. వివిధ దశాబ్దాలు, శతాబ్దాలు ఎడంగా వివిధ దేశాల్లో జన్మించిన మహనీయుల్ని తన అద్భుతమైన కల్పనలో సమకాలీనులను చేసి, ఆయా వ్యక్తులు తమ తమ జీవితకాలాల్లోనూ, రచనల్లోనూ వ్యక్తపచిన భావాలను మరలా వారి చేత చెప్పిస్తాడు శేషేంద్ర. తన కథానికలో వారే పాత్రలు, వారి వారి అభిప్రాయాలే వారి సంభాషణలు, వీటన్నిటీ సమన్వయపరచినట్టు గా చేస్తూ, తను చెప్పదలచుకున్న విషయాన్ని రప్పిస్తాడు శేషేంద్ర. ఇలాంటి మహత్తరమైన పని, అదీ కవితాత్మకంగా చేయడం చదువరులను అబ్బురపరస్తుంది. కాళిదాసు, భవభూతి, టి.యస్.ఎలియట్, వేమన, వాల్మీకి, బొదిలెర్. రేంబో, శీశ్రీ, ప్లేటో ఇలాంటి వారందరూ ఒకరితోనొకరు సమాలోచలు చేసుకుంటుంటే, దానిని శేషేంద్ర లాంటి కవి అక్షరీకరిస్తే పండగే మరి!! [pullquote]కాళిదాసు, భవభూతి, టి.యస్.ఎలియట్, వేమన, వాల్మీకి, బొదిలెర్. రేంబో, శీశ్రీ, ప్లేటో ఇలాంటి వారందరూ ఒకరితోనొకరు సమాలోచలు చేసుకుంటుంటే, దానిని శేషేంద్ర లాంటి కవి అక్షరీకరిస్తే పండగే మరి!![/pullquote]

శేషేంద్ర “పద్యం” అన్న పదాన్ని విస్తృత అర్థం లో వాడతారు. ఛందోబద్ధమైన పద్యాలూ ఆయనకు పద్యాలే, పద కవితలూ పద్యాలే. సరిగ్గా అలాంటి పదకవితలు, ఛందోబద్ధ పద్యాల సంకలనమేపక్షులు అన్న పద్యకావ్యం. ఈ పద్యాల్లో శేషేంద్ర తన గుండె భాష మాట్లాడతాడు. “చెరకు విల్లు విరిచినవాడే చిగురుకైత చెబుతాడు” “జీవితంలో లేని కవిత కాగింలో వస్తుందా/తునక మబ్బులేకుండా చినుకు నేల పడుతుందా” అంటూ కవులగూర్చి చెబుతాడు. “పిలుపులో నీ కంటి మలుపులో ఉందో/తలపులో జాబిల్లి తెలుపులో ఉందో/ ఎక్కడుందో వపు యెలా వచ్చిందో” అనే భావుకత్వాన్ని ప్రదర్శిస్తాడు. “కులగోత్రమ్ములు లేవు మాకు, ధనిక క్రూర క్రియా పీడిత జ్వలిత ప్రాణీ చమూ సమూహమొకటే” – అని శ్రామికుల పక్షాన నిలబడి హూంకరిస్తాడు. “ఎందుకురాదు విశ్వజగతీ మహతీ శతకోటి త్ంత్రులై ముందుకు పోవు రోజు” అని నిగ్గదీస్తాడు. ఈ పద్యకావ్యం లో శేషేంద్ర లోని భావుకత, పదచిత్రణా వైచిత్రి, భావగాంభీర్యం, అల్వోకగా పదాతో ఆడుకునే తీరు ఇవన్నీ కనిపిస్తాయి.

“సముద్రం నా పేరు” అనే వచనకవితా సంఫుటిలో శేషేంద్ర లోని విప్లవకారుడు పదాలతో భావాలతో, ప్రతీకలతో విశ్వరూపం చూపిస్తాడు. పదాల్లో వ్యక్తీకరించలేని ఒక బలమైన భావం యొక్క అభివ్యక్తికై ఒక ప్రతిభావంతుడు పడే తపన కనిపిస్తుంది ఈ కవిత ఆసాంతం. “సముద్రమంటే నీఖేం తెలుసు?” అని మొలుపెట్టి “సముద్రాలెక్కడ ఆకాశాల్ని పిడికిళ్లతో పొడుస్తాయో అక్కడికే పోతాను; తుఫానులతో నే స్నేహం చేస్తాను…” అంటాడు. బాగా గుర్తుండిపోయే మాటలు – “నీ బాణానికి గురి ఎవడో శత్రువు, నా భాణానికి గురి ఏదో హృదయం; గాలివాలు తెలిసి ఎగిరే పక్షివి నీవు గాలి కూడా భయపడే గమ్యం కోసం రగిలే పక్షిని నేను-” అన్నవి. ఇలా గాలి కూడా భయపడే గమ్యం కోసం రగిలే పక్షులే ఇలాగ వ్రాయగలరేమో అనిపిస్తుంది. ఒకక్షణం అంతులేని కరుణను ఒలికించి, మరుక్షణం తుఫానులా చెలరేగుతూ తన భావాల అలలపై చదువరులతో సర్ఫింగ్ చేయించటం లో శేషేంద్ర దిట్ట.

“ఈ నగరం జాబిల్లి” గజల్ లక్షణాలను తెలిపే గీతికావ్యం, గజల్ పూర్వాపరా విశ్లేషణలను చేసే వ్యాసాల సంకలనం.

“నేను జేబులలో కోకిలలు వేసుకుని రాలేదు.
పిడికిళ్ళలో బాంబులతో వచ్చాను.
నేను మోకరించి ప్రార్థిస్తున్నాను
ఓ జిందగీ నన్ను
సుఖం మీద శిలువ వేయకు”

అని అందంగా, అర్థవంతంగా చురుక్కుమనేట్టు ఆంధ్రజ్యోతి వీక్లీలో లో శేషేంద్ర తన తెలుగు గజళ్ళన ఎనభయ్యవదశకం లో ప్రకటించారట. వాటి సంకలనం, గజళ్ళను గూర్చిన వ్యాసాలు “ఈ నగరం జాబిల్లి”.

ఈ పుస్తం చదవడం పాఠకులకు ఒక మంచి అనుభూతిగా మిగిలిపోగలదు. దీని వెల వందరూపాయలు. ప్రతుల కోసం అన్ని ప్రముఖ పుస్తక దుకాణాల్లోనూ చూడండి.

Makhdoom Mohiuddin- Quli Qutub Shah
********
Makhdoom Mohiuddin is Quli Qutub Shah of 20th century. Quli laid the foundation of ghazal. It is a historical fact that in the hands of Makhdoom gazal attained amazing heights and its crowing glory. Bhagmathi (Lady Love) inspired and enticed Quli into love ghazal. Similarly, there was lady love in Makhdoom’s life and literature also. Ms.Indira Dhanrajgir is life-force of Makhdoom’s love ghazals. All his love ghazals are addressed to her. Ms.Indira is Bhagmathi of Maqdoom’s life and 20th century urdu gazal. Indira Ji’s name appears conspicuously in several pages in his Magnum Opus ‘Bisat-e-Raqs”. Without an elaborate discussion on this vital aspect any account of Makhdoom’s life or poetry is shallow and meaningless. All the researchers and critics should work on this component of Makhdoom’s literature.
saatyaki
saatyaki@gmail.com
http://seshendrasharma.weebly.com

Nusrath Mohiuddin S/o Maqdoom Mohiuddin passed away on 4.4.2013. RIP to his soul.
What is tragic is to whom he was close to during his life time did not turn up to pay last tributes to him . Indira Dhanrajgir who was close to his father for decades did not bother to see his mortal remains. Nusrath was loyal and committed to her till the last moment. He used to be with her in all her meetings and family get togethers. Even when Maqdoom passed away she did not visit his house to pay last tribute. Maqdoom sahab passed away in Delhi and his body was brought to Hyderabad in August 1969. She was holidaying in Mauritius with her new love. Such people have no human values / sentiments.

Please watch this video : https://www.youtube.com/watch?v=A_D0q5Kvmas
Dear Friends ! This is the heart of Ms. Indira Dhanrajgir's Life / Biography . She is Bhagmathi of Makhdoom Sahab's life and poetry. All his love gazals are addressed to her. I happened to get Makhdoom 's diary and other clinching documents secretly kept with her. All those papers were Makhoodm's manuscript of love gazals addressed to her. She traps / entices married men in the name of poetry and ruins their families. These reveal her love relation with Makhoom sahab. I printed it as it is with title Chupa Makhoom. She instigated Makhoom's son Nursat( passed away in 2013 against me and foisted a police case. Her father married her off to Srikishen Seth nephew of Maharaja Kishen Pershad Ji. She bashed him up on day one itself and ran away and filed a divorce case which she dragged it till his death in 1968. She propagated in community that he was not fit for conjugal life . since 1969 she started enticing my father again in the guise of poetry and enacted the circus / street play of marriage in 1971 for the sake of getting her share of their ancestral property. She ruined Srikishen Seth's life and ruined my father's life and literature. Makhoom and one popular police officer are her best benificiaries. Srikishen Seth and my father are her worst victims. She is a nymphomaniac steeped in Razaakar Culture. Saatyaki S/o Seshendra Sharma http://seshendrasharma.weebly.com

https://www.facebook.com/Adhunika-Mahabharatam-Telugu-Poetry-381628225569685/
https://www.youtube.com/watch?v=-QM8dqvNsZk

Shri.Pawan Kalyan Ji printed 2500 copies of this book.
It was released in Seshendra Sharma’s 9th Memorial Literary Meet held on 30th May 2016.
We express our soulful thanks to PK Ji for this timely help.
ప్రియ మిత్రులు శ్రీ పవన్ కళ్యాణ్ గారికి నమస్కారం
సృష్టి సమస్తమూ , చరాచర జగత్తు సమస్తమూ ,జగన్మాత , జగత్పిత
మీ మీద అత్యంత ఆనందోద్రేకాలతో తమ శుభాశీస్సులు , శుభాకాంక్షలు
శుభ దీవెనల కుంభ వృష్టి కురిపిస్తున్నారు . మీరు చేసిన మహత్కార్యం అంత్తటిది .
చలన చిత్రం అనే అద్భుత ప్రక్రియను మానవుడు కనిపెట్టిన నాటి నుంచి
ఈనాటి వరకు ఏ నటుడూ చేయని బృహత్కార్యానికి మీరు కర్త అయ్యారు .
contact :
Saatyaki S/o Seshendra Sharma
saatyaki@gmail.com , 91 9441070985 , 91 7702964402

1) అదే నా రాస్తా
ఏ రాస్తా ప్రజా కోట్ల అడుగులతో పునీతం అయ్యిందో
అదే నా రాస్తా
ఏ రాస్తా నా దేశం శరీరంలో
పల్లెలగుండా పట్నాలగుండా
మండే రక్తనాళంగా పరుగెత్తుతొందో
అదే నా రాస్తా
ఏ రాస్తా యుద్ధాలు చేస్తుందో
గెలుస్తుందో ఓడుతుందో
కానీ ముందుకు పోతుందో
అదే నా రాస్తా

2) ఈ దేశపు ప్రాచీ రేఖ మీద సూర్యుడు ఉదయించకపోతే
మండే నా గుండెను చీల్చి దాని మీద పెడతాను
ఎర్రటి నా కండలతో ఎండలు కాయిస్తాను
ఇదిగో ! నేనొక చెమట బిందువును
కండల కొండల్లో ఉదయించే లోక బంధువును

2) ఈదేశపు గర్భ గుడిలో
దేవుడు జీర్ణమైపోయాడు
ఆకలి వేస్తోంది మరో దేవుడి కోసం

3) అవిగో తూర్పున జ్వాలలు
పీడిత మానవులెత్తిన
మోదుగు పువ్వుల మాలలు
వచ్ఛే తరాల కోసం చచ్చే వీరుల జ్వాలలు

4) నేనే మీ రాస్తానై కలలు కంటున్నాను
వడి వడిగా నడిచే మీ ముందడుగు కోసం
ఒక్క చిన్న తార తో దినమవుతుందా ?
కావాలి ఒక మండే సూర్యుడు
పదండి మీ జెండానై ఎగురుతాను

( ఆధునిక మహా భారతం లో సూర్య పర్వం / మండే సూర్యుడు కవిత సంకలనం లోనివి )
----
Adhunika Maha Bharatam : Telugu Poetry
Author : Gunturu Seshendra Sharma

Pawan Kalyan , Popular Telugu Film Hero and Founder of Janasena Party and Saatyaki S/o Seshendra Sharma met on 3rd May 2016 . During this informal one to one closed door meet , Saatyaki requested Pawan Kalyan to finance reprint of Adhunika Mahabharatam , from which book he has been reciting poems in all his public meetings , citing specially Gunturu Seshendra Sharma as his one and only favorite poet. He readily agreed and by May end the book was ready and released in Seshendra's 9th Memorial Meet on 30 May 2016
https://www.facebook.com/Adhunika-Mahabharatam-Telugu-Poetry-381628225569685/
https://www.youtube.com/watch?v=-QM8dqvNsZk

బ్రతుకు తోటలో బంగారు పాట

కర్మశేషం ముగిసి, కర్తవ్యాలు నెరవేరి, జీవాత్మ పరమాత్మను చేరుకొన్న రోజున గాజుపేటికలో శాశ్వతనిద్రలో ఉన్నప్పుడు అంజలి ఘటించడానికి వెళ్ళి ఆయనను చివరిసారిగా చూసిన దృశ్యం నాకిప్పటికీ కన్నులలో మెదులుతున్నది. మంగళస్నానం చేసి, పసిమి పట్టువస్త్రాలు ధరించి, పుష్పమాలాలంకృతుడైన కొత్త పెళ్ళికొడుకు ఉత్సవసంరంభానికి సొమ్మసిల్లి విరిపాన్పుమీద మేను అరవాల్చినట్లుగా అనిపించింది. శతాబ్దాల లోతులను తరచి చూసిన ఆ విశాలనేత్రాలు వెలుగులీనుతున్నట్లే అగుపించాయి. ముఖంలో ఏదో జన్మాంతరసమీక్షారేఖ తళతళలాడుతున్నది. పెదవులపై చిరునవ్వు చెక్కుచెదరలేదు. వయోభారం వల్ల శరీరం ఒక్కింత నలుపుతేరింది. ఆవేశం కమ్మినపుడు ఆ సమున్నతనాసావంశం ఎలా నెత్తురులు చిమ్మేదో జ్ఞాపకానికి వచ్చింది. తెల్లని చేమంతి పువ్వురేకలు దిక్కుల నుంచి చుక్కలు నేలపైకి రాలినట్లు చుట్టూ చెల్లాచెదరుగా పడివున్నాయి. ద్రోణపర్వంలో తిక్కనగారు "ఆ కుమారోత్తముఁ డందు చంద్రు క్రియ నొప్పె; సితాయుధఖండభూషణో, దాత్తమణిప్రతానములు తారల చందము నొంది యందమై, యత్తఱి నుల్లసిల్లె వసుధాధిప! చూపఱపిండు చూడ్కికిన్" అని వర్ణించినట్లే ఉన్నదా పార్థివదేహం.

మృత్యువులోనూ ఎంత అందం! చేతులు జోడించి నమస్కరించాను.

అందం నిండిన చందం

జీవితాన్ని సౌందర్యకలశరత్నాకరపు సారనవనీతంగా పూర్ణాస్వాదించిన గుంటూరు శేషేంద్రశర్మ గారు నిజంగా సాహిత్యవిద్యాధరులు. తండ్రిగారి సన్నిధిలో నేర్చి ఉపనిషత్తులను, వాల్మీకి రామాయణాన్ని, కాళిదాసు కృతులలోని అందాలను గుండెలలో నింపుకొన్నారు. నైషధీయ సౌందర్యరహస్యాలను హృదయోల్లాసంగా మథించిన మేధావి. ఆనందవర్ధనుని నుంచి ఆర్చిబాల్డ్ మెక్లీష్ దాకా ఆలంకారికులందరూ ప్రాణస్నేహితులే మరి. ఆంధ్రకవితావ్యాహారం ఆయన గళసీమలో సువర్ణమణిహారమై ప్రకాశించింది. పాశ్చాత్యసాహిత్యికులందరినీ ఆత్మీయం చేసుకొన్నారు. సంస్కృతాంగ్లాలలో పారంగతులు. ఆధ్యాత్మిక కవిత్వాభిమానం వల్ల పారశీక భాషాకుటుంబంతో చుట్టరికం తప్పలేదు. ఇన్ని సంస్కారాలను ప్రోదిచేసుకొని రచనావ్యాసంగానికి ఉపక్రమించారు. ఆ అందచందాలు అందరికీ అందవు.

అందమే అలంకారమని నమ్మిన వామన మతానుయాయులలో త్రివిక్రము డాయన. ఆ సౌందర్యాన్వేషణమే జీవితంలోనూ కవిత్వంలోనూ ఆయనకు సరికొత్త లోకాలను పరిచయం చేసింది. ఆ సౌందర్యబంధం వల్లనే కావ్యజీవితం రసాత్మకం కాగలిగింది. ఆయన కవితాదర్శం సమస్యల మంచుపొరలను తొలగించి విశ్వమానవునికోసం వెలుగులు నింపిన మండే సూర్యుడా? జీవితంకంటె విలువైన జీవితసందేశాన్నిచ్చిన అఖండ కాలాతీతపురుషుడా? భామహుడా? ఆయన భావవిప్లవభాషావిధాతా? సోషలిస్టా? సోక్రటీసా? అనిపిస్తుంది.

సౌందర్యమే ఆయనకు అలంకారం, సౌందర్యమే ఆయనకు జీవితం.

విమర్శకుడు : కవి

శేషేంద్ర నాకెప్పుడూ ఒక ప్రాచ్య మహావిమర్శకునిగా, ఆ తర్వాత అంతటి అభిరూపుడైన గొప్ప కవిగా భాసిస్తారు. విమర్శవ్యాసం అనేసరికి ఆయన వ్యాఖ్యాతృశిరోమణి జయరథునిలా అనిపిస్తారు నాకు. ఆ రచనలో ఎన్ని విన్యాసాలని!
సృజనాత్మకవిమర్శలో అందాలు

"సాహిత్యకౌముది" శర్మగారి విమర్శసరళికి ఆద్యప్రకృతి. కవిత్వంలోని అందాలను
ఆ కళ్ళతోనే చూడాలి. అందులో శ్రీనాథుని కవితాజగన్మోహనరీతిని నిరూపించిన తీరు, శ్రీనాథ పినవీరన జక్కనలు రెండవ కవిత్రయమన్న కొత్త ఊహ, కళా-విజ్ఞానశాస్త్రాల లక్ష్యలక్షణాలను సమన్వయించటం - ఎప్పటికీ నిలిచే వ్యాసాలవి. "స్వర్ణ హంస " నైషధీయచరితంలోని మంత్రశాస్త్రవిశేషాలను వెలికితీసిన మరో సంజీవని. మల్లినాథుణ్ణి చదువుకోలేదని శ్రీనాథుణ్ణి గౌణీకరించారని కొందరికి కోపం వచ్చి కరపత్రాలు అచ్చువేశారు ఆ రోజుల్లో. నిజం నిష్ఠూరంగా ఉండకుంటుందా?

రామాయణ రహస్యాలను వివరించే "షోడశి" నిజంగా ఆయన జన్మాంతర సంస్కారసారమే. వాల్మీకీయ హనుమత్సందేశం కాళిదాసు మేఘదూతానికి ఎంత అందంగా నిరూపించారని! త్రిజటాస్వప్నం మాటేమిటి?

విమర్శ శబ్దశాసనం

కావ్యవిమర్శలో శేషేంద్రశర్మగారు సౌందర్యశిల్పశాస్త్రానికి శబ్దశాసనం చెయ్యాలని ఉద్యమించారు. కుంతకుని వక్రోక్తినీ, మయకోవ్స్కీ ఆలంకారికతను, మెఝెలైతిస్ సంప్రదాయనిష్ఠను, కాళిదాస వాల్మీకుల రూపణకౌశలాన్ని ఆధునికపరిభాషలోకి అనువదించే ప్రయత్నం చేశారు.

హైదరాబాదుకు వచ్చిన తర్వాత అక్కడి విరుద్ధశక్తుల త్రివేణీసంగమంగా ఆయన వైమర్శికప్రయోగం "కవిసేన మేనిఫెస్టో" అవతరించింది. దాని హృదయం మంచిది. ఆ తర్వాత జరిగిన అనుయాయుల ఆర్భాటం వల్ల అనుకూల ప్రతికూల విమర్శలు చాలానే వెలువడ్డాయి. దాని ప్రతిపాదనలోని కొత్తదనాన్ని అధ్యయన చేయవలసిన ఆవశ్యకత
ఇంకా మిగిలే ఉన్నది. దానికి కాలదోషమంటూ ఉండదు.

"రక్తరేఖ"లో అడిగే ప్రశ్నలన్నీ విద్యార్థులు మననం చేయదగినంత మౌలికమైనవి. అందుకు అలంకారప్రస్థానాన్ని పునరుజ్జీవింపజేసే ఆయన సమాధానాలన్నీ మౌలికమైనవే.

ఆయన "కాలరేఖ" అంతే. తెలుగు సాహిత్యవిమర్శకు శిఖరకేతనం. అందులో స్వర్ణహంసిలోని మార్మికభాషను విడిచి, వర్తమాన భావుకులకు భావభావనను నేర్పారు.

అనల్పమైన కల్పనాశిల్పం

తొలిరోజులలో మిత్రులతో ఆశుకవిత్వాభ్యాసం ఉండేది. అవధానాల స్వర్ణయుగం ప్రభావం తప్పుతుందా? "ఏమయ్యా! పదియైన, దింక పడుకో!" అంటే, "ఏడ్చావులే ఊరుకో!" అనటం; శార్దూలాన్ని ముందుకు దూకించటం.

ఆ ఆశుధారాప్రణయనం ఆయన పద్యశిల్పంలో సమాధిగుణానికి భంగకరం కాలేదు. యౌవనంలో ఉన్నప్పుడు మేథ్యూ ఆర్నాల్డ్ రచన ఆలంబనగా 'సొరాబు' కావ్యం చెప్పారు. అది పఠితలను ఆవేశోద్వేగాలలో ముంచెత్తివేసే ధీరోదాత్తసన్నివేశకల్పనలతో వీరరసోల్బణంగా దువ్వూరి రామిరెడ్డి, ఉమ్రాలీషా కవుల సమ్మోహకమైన శైలిలో పారశీక రూపకోత్ప్రేక్షలతో రమణీయంగా సాగింది. ఇప్పటికీ ఆయన రచనలలో నాకిష్టమైన కావ్యం అది. మధురిమకు మారుపేరు.

ఆ తర్వాత వెలసిన "పక్షులు", "మండే సూర్యుడు" అభ్యుదయభావనలో వ్యక్తీకరించిన చిరంజీవికావ్యాలు. "జనవంశం"లో శేషేంద్ర అంతరంగవేదన ధ్వనిస్తుంది. మళ్ళీ మళ్ళీ చదువుతుంటాను - నా గుండె చప్పుళ్ళ కోసం.

బ్రతుకు తోటలో బంగారు పాట

అర్ధశతాబ్ది శేషేంద్ర కవితల మైమరపించే ద్రాక్షతోటలో నిలిచి, ఏవేవో తీయని పలుకులలో పరిమళించే జ్ఞాపకాల బరువుతో కన్నులు మూసుకొన్నప్పుడు నా స్మృతిపథంలో రెండే – ‘ముత్యాలముగ్గు’లో "నిదురించే తోటలోకి పాట ఒకటి వచ్చింది, కన్నుల్లో నీరు తుడిచి కమ్మటి కల ఇచ్చింది, కొమ్మల్లో పక్షుల్లారా! గగనంలో మబ్బుల్లారా!, నది దోచుకుపోతున్న నావను ఆపండి, రేవు బావురుమంటోందని నావకు చెప్పండి" అన్న గీతికామధుకోశం ఒకటీ, అంతకు ముందు "చెట్టునై పుట్టివుంటే ఏడాదికొక వసంతమన్నా దక్కేది, మనిషినై పుట్టి అదీ కోల్పోయాను" అన్న ముక్తక ముక్తాఫలం ఒకటీ గుప్పున గుబాళించి, విరికన్నెల చిరునవ్వుల వెన్నెల వెలుగులను వెలార్చే ఆ వినిర్మలత్వం నిండునూరేండ్లు చల్లగా వర్ధిల్లాలని మనస్సులోనే ముడుపులు కడతాను.
- డా .ఏల్చూరి మురళీధర రావు

('నిదురోయిన పాట' అన్న శీర్షికతో ఒకప్పుడు 'సాక్షి' దినపత్రికలో అచ్చయిన వ్యాసం లిఖితప్రతి.)

బ్రతుకు తోటలో బంగారు పాట

కర్మశేషం ముగిసి, కర్తవ్యాలు నెరవేరి, జీవాత్మ పరమాత్మను చేరుకొన్న రోజున గాజుపేటికలో శాశ్వతనిద్రలో ఉన్నప్పుడు అంజలి ఘటించడానికి వెళ్ళి ఆయనను చివరిసారిగా చూసిన దృశ్యం నాకిప్పటికీ కన్నులలో మెదులుతున్నది. మంగళస్నానం చేసి, పసిమి పట్టువస్త్రాలు ధరించి, పుష్పమాలాలంకృతుడైన కొత్త పెళ్ళికొడుకు ఉత్సవసంరంభానికి సొమ్మసిల్లి విరిపాన్పుమీద మేను అరవాల్చినట్లుగా అనిపించింది. శతాబ్దాల లోతులను తరచి చూసిన ఆ విశాలనేత్రాలు వెలుగులీనుతున్నట్లే అగుపించాయి. ముఖంలో ఏదో జన్మాంతరసమీక్షారేఖ తళతళలాడుతున్నది. పెదవులపై చిరునవ్వు చెక్కుచెదరలేదు. వయోభారం వల్ల శరీరం ఒక్కింత నలుపుతేరింది. ఆవేశం కమ్మినపుడు ఆ సమున్నతనాసావంశం ఎలా నెత్తురులు చిమ్మేదో జ్ఞాపకానికి వచ్చింది. తెల్లని చేమంతి పువ్వురేకలు దిక్కుల నుంచి చుక్కలు నేలపైకి రాలినట్లు చుట్టూ చెల్లాచెదరుగా పడివున్నాయి. ద్రోణపర్వంలో తిక్కనగారు "ఆ కుమారోత్తముఁ డందు చంద్రు క్రియ నొప్పె; సితాయుధఖండభూషణో, దాత్తమణిప్రతానములు తారల చందము నొంది యందమై, యత్తఱి నుల్లసిల్లె వసుధాధిప! చూపఱపిండు చూడ్కికిన్" అని వర్ణించినట్లే ఉన్నదా పార్థివదేహం.

మృత్యువులోనూ ఎంత అందం! చేతులు జోడించి నమస్కరించాను.

అందం నిండిన చందం

జీవితాన్ని సౌందర్యకలశరత్నాకరపు సారనవనీతంగా పూర్ణాస్వాదించిన గుంటూరు శేషేంద్రశర్మ గారు నిజంగా సాహిత్యవిద్యాధరులు. తండ్రిగారి సన్నిధిలో నేర్చి ఉపనిషత్తులను, వాల్మీకి రామాయణాన్ని, కాళిదాసు కృతులలోని అందాలను గుండెలలో నింపుకొన్నారు. నైషధీయ సౌందర్యరహస్యాలను హృదయోల్లాసంగా మథించిన మేధావి. ఆనందవర్ధనుని నుంచి ఆర్చిబాల్డ్ మెక్లీష్ దాకా ఆలంకారికులందరూ ప్రాణస్నేహితులే మరి. ఆంధ్రకవితావ్యాహారం ఆయన గళసీమలో సువర్ణమణిహారమై ప్రకాశించింది. పాశ్చాత్యసాహిత్యికులందరినీ ఆత్మీయం చేసుకొన్నారు. సంస్కృతాంగ్లాలలో పారంగతులు. ఆధ్యాత్మిక కవిత్వాభిమానం వల్ల పారశీక భాషాకుటుంబంతో చుట్టరికం తప్పలేదు. ఇన్ని సంస్కారాలను ప్రోదిచేసుకొని రచనావ్యాసంగానికి ఉపక్రమించారు. ఆ అందచందాలు అందరికీ అందవు.

అందమే అలంకారమని నమ్మిన వామన మతానుయాయులలో త్రివిక్రము డాయన. ఆ సౌందర్యాన్వేషణమే జీవితంలోనూ కవిత్వంలోనూ ఆయనకు సరికొత్త లోకాలను పరిచయం చేసింది. ఆ సౌందర్యబంధం వల్లనే కావ్యజీవితం రసాత్మకం కాగలిగింది. ఆయన కవితాదర్శం సమస్యల మంచుపొరలను తొలగించి విశ్వమానవునికోసం వెలుగులు నింపిన మండే సూర్యుడా? జీవితంకంటె విలువైన జీవితసందేశాన్నిచ్చిన అఖండ కాలాతీతపురుషుడా? భామహుడా? ఆయన భావవిప్లవభాషావిధాతా? సోషలిస్టా? సోక్రటీసా? అనిపిస్తుంది.

సౌందర్యమే ఆయనకు అలంకారం, సౌందర్యమే ఆయనకు జీవితం.

విమర్శకుడు : కవి

శేషేంద్ర నాకెప్పుడూ ఒక ప్రాచ్య మహావిమర్శకునిగా, ఆ తర్వాత అంతటి అభిరూపుడైన గొప్ప కవిగా భాసిస్తారు. విమర్శవ్యాసం అనేసరికి ఆయన వ్యాఖ్యాతృశిరోమణి జయరథునిలా అనిపిస్తారు నాకు. ఆ రచనలో ఎన్ని విన్యాసాలని! ఇరవైయవ శతాబ్దిలో విశ్వనాథ పునరుద్ధరించిన ధ్వనిప్రస్థానాన్ని గౌరవించినా ఆయన దానిని అనుసరింపలేదు. రామాయణకల్పవృక్షం రాసి భావకవిత్వాన్ని చాపచుట్టి సంప్రదాయసముద్రంలోకి విసిరేశారని విశ్వనాథను అన్నారే కాని, ఆయనా అదే పని చేశారు: దాన్ని విప్లవకవిత్వంలోకి మళ్ళిస్తూ.

సృజనాత్మకవిమర్శలో అందాలు

"సాహిత్యకౌముది" శర్మగారి విమర్శసరళికి ఆద్యప్రకృతి. కవిత్వంలోని అందాలను ఆ కళ్ళతోనే చూడాలి. అందులో శ్రీనాథుని కవితాజగన్మోహనరీతిని నిరూపించిన తీరు, శ్రీనాథ పినవీరన జక్కనలు రెండవ కవిత్రయమన్న కొత్త ఊహ, కళా-విజ్ఞానశాస్త్రాల లక్ష్యలక్షణాలను సమన్వయించటం - ఎప్పటికీ నిలిచే వ్యాసాలవి. "స్వర్ణహంసి" నైషధీయచరితంలోని మంత్రశాస్త్రవిశేషాలను వెలికితీసిన మరో సంజీవని. మల్లినాథుణ్ణి చదువుకోలేదని శ్రీనాథుణ్ణి గౌణీకరించారని కొందరికి కోపం వచ్చి కరపత్రాలు అచ్చువేశారు ఆ రోజుల్లో. నిజం నిష్ఠూరంగా ఉండకుంటుందా?

రామాయణ రహస్యాలను వివరించే "షోడశి" నిజంగా ఆయన జన్మాంతర సంస్కారసారమే. వాల్మీకీయ హనుమత్సందేశం కాళిదాసు మేఘదూతానికి మూలమని ఆయనకంటె ముందు జర్మన్‌లో జాకోబి చెప్పినదే, ఆయన ఎంత అందంగా నిరూపించారని! త్రిజటాస్వప్నం మాటేమిటి?

విమర్శ శబ్దశాసనం

కావ్యవిమర్శలో శేషేంద్రశర్మగారు సౌందర్యశిల్పశాస్త్రానికి శబ్దశాసనం చెయ్యాలని ఉద్యమించారు. కుంతకుని వక్రోక్తినీ, మయకోవ్‌స్కీ ఆలంకారికతను, మెఝెలైతిస్ సంప్రదాయనిష్ఠను, కాళిదాస వాల్మీకుల రూపణకౌశలాన్ని ఆధునికపరిభాషలోకి అనువదించే ప్రయత్నం చేశారు.

హైదరాబాదుకు వచ్చిన తర్వాత అక్కడి విరుద్ధశక్తుల త్రివేణీసంగమంగా ఆయన వైమర్శికప్రయోగం "కవిసేన మేనిఫెస్టో" అవతరించింది. దాని హృదయం మంచిది. ఆ తర్వాత జరిగిన అనుయాయుల ఆర్భాటం వల్ల అనుకూల ప్రతికూల విమర్శలు చాలానే వెలువడ్డాయి. దాని ప్రతిపాదనలోని కొత్తదనాన్ని అధ్యయన చేయవలసిన ఆవశ్యకత ఇంకా మిగిలే ఉన్నది. దానికి కాలదోషమంటూ ఉండదు.

"రక్తరేఖ"లో వనమాలి అడిగే ప్రశ్నలన్నీ విద్యార్థులు మననం చేయదగినంత మౌలికమైనవి. అందుకు అలంకారప్రస్థానాన్ని పునరుజ్జీవింపజేసే ఆయన సమాధానాలన్నీ మౌలికమైనవే.

ఆయన "కాలరేఖ" అంతే. తెలుగు సాహిత్యవిమర్శకు శిఖరకేతనం. అందులో స్వర్ణహంసిలోని మార్మికభాషను విడిచి, వర్తమాన భావుకులకు భావభావనను నేర్పారు.

అనల్పమైన కల్పనాశిల్పం

తొలిరోజులలో మిత్రులతో ఆశుకవిత్వాభ్యాసం ఉండేది. అవధానాల స్వర్ణయుగం ప్రభావం తప్పుతుందా? "ఏమయ్యా! పదియైన, దింక పడుకో!" అంటే, "ఏడ్చావులే ఊరుకో!" అనటం; శార్దూలాన్ని ముందుకు దూకించటం.

ఆ ఆశుధారాప్రణయనం ఆయన పద్యశిల్పంలో సమాధిగుణానికి భంగకరం కాలేదు. యౌవనంలో ఉన్నప్పుడు మేథ్యూ ఆర్నాల్డ్ రచన ఆలంబనగా 'సొరాబు' కావ్యం చెప్పారు. అది పఠితలను ఆవేశోద్వేగాలలో ముంచెత్తివేసే ధీరోదాత్తసన్నివేశకల్పనలతో వీరరసోల్బణంగా దువ్వూరి రామిరెడ్డి, ఉమ్రాలీషా కవుల సమ్మోహకమైన శైలిలో పారశీక రూపకోత్ప్రేక్షలతో రమణీయంగా సాగింది. ఇప్పటికీ ఆయన రచనలలో నాకిష్టమైన కావ్యం అది. మధురిమకు మారుపేరు.

ఆ తర్వాత వెలసిన "పక్షులు", "మండే సూర్యుడు" వైదికమైన ప్రతీకలను అభ్యుదయభావనలో వ్యక్తీకరించిన చిరంజీవికావ్యాలు. "జనవంశం"లో శేషేంద్ర అంతరంగవేదన ధ్వనిస్తుంది. మళ్ళీ మళ్ళీ చదువుతుంటాను - నా గుండె చప్పుళ్ళ కోసం.

బ్రతుకు తోటలో బంగారు పాట

అర్ధశతాబ్ది శేషేంద్ర కవితల మైమరపించే ద్రాక్షతోటలో నిలిచి, ఏవేవో తీయని పలుకులలో పరిమళించే జ్ఞాపకాల బరువుతో కన్నులు మూసుకొన్నప్పుడు నా స్మృతిపథంలో రెండే – ‘ముత్యాలముగ్గు’లో "నిదురించే తోటలోకి పాట ఒకటి వచ్చింది, కన్నుల్లో నీరు తుడిచి కమ్మటి కల ఇచ్చింది, కొమ్మల్లో పక్షుల్లారా! గగనంలో మబ్బుల్లారా!, నది దోచుకుపోతున్న నావను ఆపండి, రేవు బావురుమంటోందని నావకు చెప్పండి" అన్న గీతికామధుకోశం ఒకటీ, అంతకు ముందు "చెట్టునై పుట్టివుంటే ఏడాదికొక వసంతమన్నా దక్కేది, మనిషినై పుట్టి అదీ కోల్పోయాను" అన్న ముక్తక ముక్తాఫలం ఒకటీ గుప్పున గుబాళించి, విరికన్నెల చిరునవ్వుల వెన్నెల వెలుగులను వెలార్చే ఆ వినిర్మలత్వం నిండునూరేండ్లు చల్లగా వర్ధిల్లాలని మనస్సులోనే ముడుపులు కడతాను.

('నిదురోయిన పాట' అన్న శీర్షికతో ఒకప్పుడు 'సాక్షి' దినపత్రికలో అచ్చయిన వ్యాసం లిఖితప్రతి.)

Visionary Poet of the Millennium
An Indian poet Prophet

Seshendra Sharma
October 20th, 1927 - May 30th, 2007
http://seshendrasharma.weebly.com/
Seshendra Sharma is one of the most outstanding minds of modern Asia. He is the foremost of the Telugu poets today who has turned poetry to the gigantic strides of human history and embellished literature with the thrills and triumphs of the 20th century. A revolutionary poet who spurned the pedestrian and pedantic poetry equally, a brilliant critic and a scholar of Sanskrit, this versatile poet has breathed a new vision of modernity to his vernacular. Such minds place Telugu on the world map of intellectualism. Readers conversant with names like Paul Valery, Gauguin, and Dag Hammarskjold will have to add the name of Seshendra Sharma the writer from India to that dynasty of intellectuals .

Rivers and poets
Are veins and arteries
Of a country.
Rivers flow like poems
For animals, for birds
And for human beings-
The dreams that rivers dream
Bear fruit in the fields
The dreams that poets dream
Bear fruit in the people-
* * * * * *
The sunshine of my thought fell on the word
And its long shadow fell upon the century
Sun was playing with the early morning flowers
Time was frightened at the sight of the martyr-
- Seshendra Sharma
Parents: G.Subrahmanyam (Father) , Ammayamma (Mother)
Siblings: Anasuya,Devasena (Sisters),Rajasekharam(Younger brother)
Wife: Mrs.Janaki Sharma
Children: Vasundhara , Revathi (Daughters),
Vanamaali , Saatyaki (Sons)

Seshendra is a colossus of Modern Indian poetry.
His literature is a unique blend of the best of poetry and poetics.
Diversity and depth of his literary interests and his works
are perhaps hitherto unknown in Indian literature.
From poetry to poetics, from Mantra Sastra to Marxist Politics his writings bear an unnerving pprint of his rare genius.
His scholar ship and command over Sanskrit , English and Telugu Languages has facilitated his emergence as a towering personality of comparative literature in the 20th century world literature.
T.S.Eliot , Archbald Macleish and Seshendra Sharma are trinity of world poetry and Poetics.
His sense of dedication to the genre of art he chooses to express himself and
the determination to reach the depths of subject he undertakes to explore
place him in the galaxy of world poets / world intellectuals.
Seshendra’s eBooks : http://kinige.com/author/Gunturu Seshendra Sharma
Seshendra Sharma’s Writings Copyright © Saatyaki S/o Seshendra Sharma
Contact : saatyaki@gmail.com 919441070985 917702964402

గుంటూరు శేషేంద శర్మ

ఆయన రూపం సుందరం, మాట మధురం, కవిత్వం రసభరితం. అలంకారశాస్త్రాలను ఔపోసన పట్టిన పండితుడు. మంచి వక్త, వ్యాసం, విమర్శ.. ఏది రాసినా ఆయన ముద్ర ప్రస్ఫుటం. ఆయనది విశ్వమానవదృష్టి. పాన పీన ఆహార విహారాల నుంచి నిత్యనైమిత్తిక కార్యాచరణలు, ఆలోచనలు... అన్నింటా ఆయన సంప్రదాయ, ఆధునిక తత్వాల మేళవింపు. 'సర్వేజనా స్సుఖినోభవంతు' అన్నది ఆయన ఆత్మనినాదం, ఘోషం. ఆత్మీయులకూ, అభిమానులకూ ఆయన శేషేన్, శేషేంద్ర. అటూ ఇటూ బంధుత్వాలను తగిలిస్తే ఆయన పేరు గుంటూరు శేషేంద్ర శర్మ..........
- ఆంధ్రప్రభ సచిత్ర వారపత్రిక,
(21 ఆగస్టు, 2000)
* * *
పుట్టిన ఊరు నెల్లూరు జిల్లా ఉదయగిరి తాలూకా నాగరాజుపాడు.
భారత ప్రభుత్వ ‘రాష్ట్రేంద్రు’ బిరుదం, కలకత్తా రాష్ట్రీయ హిందీ అకాడమీ అవార్డు, కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం గౌరవ డాక్టరేటు ముఖ్య పురస్కారాలు.
గుంటూరు ఎ.సి. కాలేజీ నుంచి పట్టభద్రులు. మద్రాసు లా కాలేజీ నుంచి ‘లా’ డిగ్రీ. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వంలో మున్సిపల్ కమీషనరుగా పనిచేసి, పదవీ విరమణ వేశారు.
నా దేశం - నా ప్రజలు, మండే సూర్యుడు, గొరిల్లా, సముద్రం నా పేరు, కవిసేన మేనిఫెస్టో, రక్తరేఖ, స్వర్ణహంస, కాలరేఖ, షోడశి, ఆధునిక మహాభారతం, జనవంశమ్ ప్రధాన రచనలు.
కవిత్వంలో, సాహిత్య విమర్శలో విలక్షుణులు.
ప్రపంచ సాహిత్యం మీద, భారతీయ సాహిత్యం మీద సాధికారిక పరిచయం.
సంస్కృత, ఆంధ్ర, ఆంగ్ల భాషల్లో పండితులు,
వచన కవిత్వం, పద్యరచన - రెండిరటి సమాన ప్రతిభావంతులు, ఆధునిక కవిత్వంలో విలక్షణ ఊహాశాలిత ఈయన ప్రత్యేకత.
వచన కవిత్వానికి ఒక కొత్త వాకిలి తెరిచిన స్వతంత్రులు.
బహిరంతర ప్రకృతులకు తమ రచన ద్వారా వ్యాఖ్యానం పలికిన దార్శనిక కవి.
ఒకానొక శైలీ నిర్మాత.
- యువ నుంచి యువ దాకా (కవితాసంకలనం)
అ.జో. - వి. భొ. ప్రచురణలు 1999
Seshendra : Visionary Poet of the Millennium
seshendrasharma.weebly.com
-----------------
For further information
please contact : Saatyaki S/o Seshendra Sharma ,
saatyaki@gmail.com , 9441070985 , 7702964402

నా దేశం-నా ప్రజలు ( ఆధునిక ఇతిహాసం )
ఆధునిక మహాభారతం లో మొదటి చాప్టర్ , ప్రజా పర్వం గా చేర్చారు

నా దేశం నా ప్రజలు
అనే
ఆధునిక
మహాభారతము
(నా దేశం – నా ప్రజలు, మండే సూర్యుడు, గొర్రిల్లా, అరుస్తున్న ఆద్మీ,

సముద్రం నా పేరు, నీరై పారిపోయింది, ప్రేమ లేఖలు, శేషజ్యోత్స్న)

***

ముఖ్య వివరణ

ఆధునిక మహాభారతం 1970 – 1986 మధ్యకాలంలో ప్రచురించిన శేషేంద్ర వచన కవితా సంకలనాల సమాహారం. 1984లో అప్పటి వరకు వెలువడ్డ కవితా సంకలనాలను పర్వాలుగా రూపొందించారు. ఆంధ్రప్రభ వారపత్రికలో ఈ వివరణతో సహా ఆధునిక మహాభారతం ధారావాహికంగా వెలువడింది. 1984 – 86 వరకు ఆంధ్రజ్యోతి సచిత్ర వారపత్రికలో శేషేంద్ర జాలం శీర్షికన చిన్న కవితలు వెలువడ్డాయి. వీటికి అరుస్తున్న ఆద్మీగా పేరుపెట్టారు. ఆధునిక మహాభారతంలో ఆద్మీ పర్వంగా చేర్చారు. శేషేంద్ర ఆధునిక మహాభారతం వ్యాస విరచిత భారతానికి ఏ సంబంధం లేదు. శేషేంద్ర మాటల్లోనే ఆధునిక మహాభారతం అంటే నేటి మన భారతదేశం. ఫలితంగా శేషజ్యోత్స్న జ్యోత్స్నపర్వంగా, నా దేశం నా ప్రజలు ప్రజా పర్వంగా, మండే సూర్యుడు సూర్యపర్వంగా, గొరిల్లా పశు పర్వంగా, నీరై పారిపోయింది ప్రవాహాపర్వంగా, సముద్రం నా పేరు సముద్రపర్వంగా, ఇందులో రూపొందాయి.

***
నాన్న ఇఛ్చిన ఈ వివరణ చూడండి

అవతారిక

"ఇది నా కావ్య సంకలనం కాదు ఇది నా కావ్యం నా సంపూర్ణ కావ్యం. కవి అనేక కావ్యాలు రాయడు. కవి ఒకే మనిషి – ప్రవహిస్తున్న ఒకే జీవితం జీవిస్తాడు అలాగే ఒకే కావ్యం రాస్తాడు... జీవితం ఒక యాత్ర; యాత్ర అనేక మజిలీల ప్రయాణం. దీని అర్థాంతరమే, కవి కావ్యయాత్ర అనేక కృతుల సాముదాయిక స్వరూపం. అంటే ఒక కవి తన జీవితంలో ఒకే కావ్యం రాస్తాడు అయితే దాన్ని అప్పుడప్పుడూ క్రమక్రమంగా రాస్తూ ఉంటాడు. అలా రాయబడే ఒక్కో కృతి నిజంగా పూర్ణకృతి కోసం పుట్టే ఒక్కో పర్వం. కావ్యయాత్ర అంతిమ చరణంలో అన్ని పర్వాలూ కలిసి ఒక్క కావ్యం మాత్రమే అవుతుంది.
కనుక నేను నా జీవితంలో అనేక కావ్యాలు వ్రాయలేదు. రాశింది ఒకే కావ్యం. దాని పేరు నా దేశం నా ప్రజలు దాని వర్తమాన నామాంతరం ఆధునిక మహాభారతము. ఆ కావ్యం యొక్క భాగాలు నా జీవితంలో అప్పుడప్పుడూ రాస్తూవచ్చాను. భిన్నభిన్న నామకరణాలతో ఆ భాగాల్ని అప్పుడప్పుడూ ప్రకటిస్తూవచ్చాను. ఆ భిన్నభిన్న నామకరణాలతో అప్పుడప్పుడూ వచ్చిన ఆ భాగాలే ఈనాడు నా ప్రజలకు సమర్పిస్తున్న సంపూర్ణ కావ్యంలో పర్వాలుగా ప్రత్యక్షమవుతున్నాయి. అవి పుట్టినప్పుడు నిజంగా చివరకు రూపొందే సమగ్రకావ్యం కోసం పుట్టిన తొలి అవయవాలే గనుక ప్రతి పర్వాంతంలో ఒక పగ ఉంది. పర్వాంతగద్య. ఈ ఆధునిక మహాభారతానికి జనవంశమనే అనుబంధ కావ్యం ఒకటి ఉంది. ఇంతటితో నా కావ్యయాత్ర ముగిసింది "

- శేషేంద్ర
---------
For other information and details
please contact me.
Saatyaki S/o Seshendra Sharma
saatyaki@gmail.com , 9441070985 , 7702964402

Hearty New Year (2017) Greetings and Sankrathi Greetings
to Literary Fraternity and Book - Lovers.
----------------
SESHENDRA
A SRIVIDYA UPASAKA: A GOLDEN SWAN
---
In Sanskrit literature there are two well - known writers
with the name Sriharsha. One was a king (Harshavardhana
7th century AD), a follower of Buddhism and author of three
plays – Nagananda, Priyadarshika and Ratnavali. The
second Sriharsha of 12 Century AD was a Srividya Upasaka
and an eminent poet–scholar. It was he who authored the
famous book Naishadha (The story of Nala and Damayanthi)
in sanskrit. Later, in the 15th Century, Srinatha, The
Legendary Telugu poet, translated it into Telugu metrical
poetry. Srinatha was a Saivite and perhaps was not formally
initiated into the Shakteya form of worship and its praxis.
Srinatha could not decipher the hidden mystery of
Damayanthi conceived by Sriharsha as Sri Devi. It would
seem that it fell to the power of intuition of Seshendra, our
contemporary poet, to unravel the mystery after several
centuries. This is indeed a surprise. Sri Aurobindo’s ‘Savitri:
A legend and a Symbol’ is witness to his being the sacred
privy to Pristine Savitri Mantra. Very similar is Seshendra’s
Golden Swan, which transcends its apparent meaning of
being a mere commentary to niche of mystic trance
committed to words. Thus in his Shodasi: Secrets of the
Ramayana are included Trijata Swapna and Gayatri Mantra
is in itself a mystery. For, apparently in his Shodasi,
Philosopho-poetic intuition, the dream of Trijata (in the
Ashoka Vana) is verily the Gayatri Mantra as discerned by
the deep yogic sensibility of Seshendra (A nigoodha Yogi).
I have had intimate relationship for over six decades with
Seshendra. All who know him admire him for is poetic
|genius but mostly from reading his recent prose and poetry
works. Even so, how many of them who have read Golden
Swan and Shodasi: Secrets of the Ramayana will have seen
11
the mystic surrounding his poetic vision?
Saatyaki has now requested me to review Swarna Hamsa.
He is devoted to filial adoration. It is only because of this
that volumes of Seshendra’s works are seeing the light of the
day again.
The sacred Mantras: Ajapaa Gayatri, Chintamani are the
common heritage of many upasakas. Not all of them may
have read Sriharsha’s Kavya. Even those who might have
read only now know through Seshendra that Sriharsha is in
reality a Srividya Upasaka.
Srividya, the highest form of devotion to Enlightenment,
which gives liberation (Vimukthi) from the travails of both
the worlds, has its own trinity of Mantra, Yantra and form of
worship. Mantra is called Panchadashi. In this context it
would be helpful to study the commentary on
“chaturbis Sreekanthais Siva yuvatibhih panchabhir api
prabhinna abhis Sambor navabhir api moola prakritibhih
chatus chatwaarimsad vasu dala kalaasra trivalaya
tri raekhaabhis saartham tava Sarana konaah parinataah”
11 Sloka in Shankaracharya’s Soundarya Lahari.
Contemporary literature is beset with many diversities and
divergences. A swan, they say, can separate milk from water.
How many scholars have the calibre to do a swan,
unearthing the inner meaning of the text? Seshendra, like
that mystic swan, did it with aplomb. Because of this unique
quality Seshendra is a Golden Swan.
Prof. M. Shiva Prasad
Professor of Telugu (Retrd)
Osmania University
Karthika Purnima
15-11-2016

Seshendra Jalam
Adhunika Maha Bharatam
( Na Desham – Na Prajalu , Mande Suryudu , Gorilla , Arustunna Aadmi , Neerai Paaripoyindi , Samudram Naa Peru , Prema Lekhalu , Sesha Jyotsna )
Author: Seshendra Sharma , pages : 400 , Price : Rs.400/-
Published by Gunturu Seshendra Sharma Memorial Trust,
Available at all popular book shops , eBook @ kingie.com
--------
Seshendra Sharma, scholar – poet of contemporary literature is known for his progressive and fearless style of expression. He is credited by critics with bringing new trend of symbolism and imagery into modern Telugu poetry. Experts observe keenly that Sri Sri introduced the concept of Revolution but he followed the beaten track of traditional diction , mythological idioms and style of expression. It is Seshendra who brought in new poetic diction, revolutionary expression and innovative poetic conventions. That is why he is eulogised as “Viplawa bhaashaa Vidhaatha”( Founder of Revolutionary poetic diction ). Prof.Sikhamani and Prof.Nanumasa Swamy , popular poets and retired Telugu professors from Telugu and Osmania Universities whose memorial lectures are added as Introductions analyse and observe that the genre of Kavyethihaasa
( Epic poetry ) is founded by Seshendra Sharma in modern poetry .
Seshendra Sharma , in his preface to his poetry unveils mainly 3 new concepts hitherto unknown to Telugu Literature. 1. All poetry is autobiography of the poet. For, after passing through the crucible of poet’s soul , emotions and reflections on contemporary life and society assume poetic expression. 2. A poet writes only one Long Poem in his life time. He publishes various parts of it with different names at different stages of life, but eventually they become limbs of one Corpus of Poetic Work. 3. When a worthy poet writes his biography with integrity it becomes the story of his country and saga of the mankind.
This is a flag staff of Modern Telugu poetry. In Ancient Mahabharata by Vyasa, Seshendra says Rich Classes fought for land. In this Modern Mahabharata the tillers and the toiling masses fight for land for their life. Tiller is hero of this epic poetry and the poet says that the soul of his epic is to arouse class consciousness among these sections of our country.
“ I am a drop of sweat, I am the burning sun
rising from the mountains of human sinews “
“I may be a fistful of dust, but when I lift my pen
I have arrogance of a nation’s flag “
“Tiller is bearing plough like Christ bears the cross “
“ even an iota of iron is not left for laying railways ,
all the iron is exhausted to build prisons”
“I shall make time my paper
I shall engrave a dream on it I shall sign beneath it with my breath “
are a couple of startling poetic lines from this work.
Since the birth of Telugu Cinema most of the Telugu poets have been making a living by writing lyrics, story and dialogues for films. But Quite interestingly, here is a unique development that a celluloid hero popular as Gabbar Sigh , Pawan Kalyan reprints the 4th revised edition of this Magnum Opus of Telugu poetry with utmost admiration . He admits in his message at the very opening page of the book that he is inspired by Seshendra’s poems as they reflect contemporary social conditions of the country. Quite befittingly, keeping with the stature of the poet , the book has a classy look and a touch of elegance .
Metro – India : English Daily : Hyderabad
14th August 2016

Poem of modern India
Adhunika Mahabhratam by the great Telugu poet Gunturu Seshendra Sarma is not in any way connected to the epic. It is in fact a commentary on modern India and is the reaction of sensitive, socially aware patriotic, erudite poet to the harsh modern reality of the increasingly urban nation. The present edition, a reprint of the classic by sarma, facilitated by the contribution of actor Pawan Kalyan , comprises a series of poems published between 1970 - 1986. The poems and their commentary appeared in Andra Prabha between '84 and '86 as a weekly series titled Arustunna aadmi [Shouting Man]
The poems speak in various voices, some angst -ridden , some romantic, some that call for the rise of an armed rebellion against oppressive forces, and even some that eulogize the poetic variety that the country inspires.
It is not only an ode to the country he loves, but also a plea for the man on the roads of Hyderabad (or any city) to recognize a world that lies outside the urban jungle and explore the reality that lies within the working class. It is a reminder that man need not fear the forces of modernity represented by the officials and a political class both of which limit his potential and reduce him to a sort of slavery.
The Hindu
Friday Review
HYDERABAD, FRIDAY
JULY 22, 2016

PAWAN REPRINTS SESHENDRA’S BOOK
Not many know that Pawan Kalyan is an avid book reader and has a huge library at his home and office. whenever he gets time , he spends it reading books. Gunturu Seshendra Sharma , one of the prominent names in Telugu Literary World , is one of Pawan Kalyan’s favourite writers.
However it is hard to lay your hands on Seshendra Sharma’s popular book “Adhunika Mahabharatam “ since it has been out of print for many years as no publisher came forward to reprint the book and that’s when Pawan Kalyan decided to step in and help .
The actor- turned politician called saatyaki and gave him the required financial support to reprint the book. The actor also wrote a foreward where he mentions how the book has influenced him and why it’s an important part of his life the actor further mentioned that it was director Trivikram Srinivas who introduced him to Seshendra Sharma’s poetry.
Pawan Kalyan is leaving the country on July 8th to participate in an event United Kingdom Telugu Association as Chief Guest : the event will be held on in London on July 9th .
Deccan Chronicle:
English Daily : 3rd August 2016
Hyderabad

Dear Friends ! Greetings

One queer story has come to my notice . In this context , I , as publisher of Adhunika Maha Bharatam by Seshendra Sharma , my father give the following clarification to poetry lovers at large.
This seems to be a mindless comparison or analogy . Pawan kalyan is a well read Telugu person who has been reciting Seshendra Sharma , my father's poetry in almost all his public meetings. since 2 years and eventually he has financed printing of the 4th revised edition of Adhunika Maha Bharatamu.
Where as this Rajinikanth , Tamil Super Hero , neither knows Telugu nor there is any evidence of he reading Shri. Satyanarayana's Book “ My father Balaiah “ Shri. Rajinikanth Ji cannot read Telugu Nor there is any record to believe that he has reading habit. He would be the last person toreprint “ My father Balaiah” .
Please do not create confusion in the minds of average admirers of Literature.

Thanks / Regards
Sincerely
Saatyaki S/o Seshendra Sharma
saatyaki@gmail.com , 91 9441070985

ప్రియ మిత్రులు శ్రీ పవన్ కళ్యాణ్ గారికి నమస్కారం
సృష్టి సమస్తమూ , చరాచర జగత్తు సమస్తమూ ,జగన్మాత , జగత్పిత
మీ మీద అత్యంత ఆనందోద్రేకాలతో తమ శుభాశీస్సులు , శుభాకాంక్షలు
శుభ దీవెనల కుంభ వృష్టి కురిపిస్తున్నారు . మీరు చేసిన మహత్కార్యం అంత్తటిది .

చలన చిత్రం అనే అద్భుత ప్రక్రియను మానవుడు కనిపెట్టిన నాటి నుంచి
ఈనాటి వరకు ఏ నటుడూ చేయని బృహత్కార్యానికి మీరు కర్త అయ్యారు .

సినీ చరిత్ర , సాహిత్య చరిత్ర లో ఈ ఘట్టం సువర్నాక్షరాలతో రాస్తారు .
Saatyaki S/o Seshendra Sharma
saatyaki@gmail.com

Copies are available at all popular book shops.
I am contactable : Saatyaki S/o Seshendra Sharma
saatyaki@gmail.com , 770294402 , 9441070985
-----------

SESHENDRA: A MULTIFACETED GENIUS

In the galaxy of Indian poets and critics, the position of Seshendra as a luminary is unique. He visualizes the cross currents of tradition and modernity as perpetually interacting and moving towards the future, in new directions. As a Telugu poet and critic, he is a multifaceted genius, seminal in his thought, his writings in various genres facilitating the evolution of new modes of literary activity among the new generation writers.

As Seshendra says with all humility in the First Memorial Lecture on the Jnaan Peeth Award-winner Viswanatha Satyanarayana titled “Valmiki to Kalidasa - Ashram Kavya Yuga,” “…my guru. His blessings have been with me all my life and it is only through his blessings that I am today.” Seshendra’s interaction with Viswanatha for years is evident from the latter’s Forewords to Seshendra’s epoch-making works Shodasi Ramayana and Ritu Ghosha. The traditionalist facet of Seshendra is evident in Shodasi Ramayana. It is a new interpretation of a part of Valmiki Ramayana in terms of Kundalini Yoga. The Sundarakanda represents the quintessence of Valmiki Ramayana’s thought. The first verse of the Sundarakanda, “Tato Ravana Nithayah,” etc., has been interpreted by Seshendra as representing an attempt by Hanuman to traverse the path of the Sushumna, which is the mystic path situated between the Ida and Pingala, thereby reaching the final goal, of oneness with the Kundalini Sakti. In the chapter on Indra Paratva as opposed to Vishnu Paratva, the critic makes an original thesis: that the Ramayana closely follows the predominant position of Indra in the pantheon of gods, which is the Vedic pattern as against the supremacy of Vishnu which is the Puranic pattern. “Shodasi” is related to the Maha Mantra “Sri Vidya.” Viswanatha in his Foreword says that it is Seshendra’s commentary on Gayatri Mantra. He wonders about Seshendra’s genius in reading the Maha Mantra “Sri Vidya” with such deep significance. While maintaining that no one else has read Mahabharata and Ramayana together in the way Seshendra could do, Viswanatha says that not only Telugu people but Indians at large should be grateful to Seshendra for writing Shodasi Ramayana.

Seshendra’s interpretation of Sri Harsha’s Naishadhiyacharitham based on the story of Nala in Vyasa’s Mahabharata is another landmark in his studies in Sanskrit literature. He goes beyond Mallinatha, Srinatha and Nannaya and maintains that Naishadhiyacharitham synthesizes Mantra Sastra, Yoga Sastra and Vedanta Sastra. The work is an allegory on the journey of the soul, a discourse on Matter and Spirit.

In his Foreword to Ritu Ghosha (“CRy of Seasons”) too Viswanatha showers praise on Seshendra’s poetic genius. In this poem Seshendra renders the beauties of the seasons that determine time. His understanding of the sounds of seasons is not merely in external terms. He makes an in-depth study of the human time in different aspects in relation to the seasonal time. Viswanatha says that Seshendra’s eminence as a poet lies in his understanding of the multiple aspects of the seasons, the deep resonances between the human system and the seasonal variations. In this sense, according to Viswanatha, Seshendra’s writing is of the highest order.

One of Seshendra’s major poems, Gorilla, uses the Tantric philosophy to reinforce the poet’s views on modern life. While Shodasi Ramayana explicates the Sundarakanda as presenting the power of Kundalini, the modern epic Gorilla deals with the will traced through the pages of Vedic philosophy. As Seshendra says in his Preface, “The great power of universal creation is the vital force which forms the subject matter of contemplation for many thinkers of ancient India in the Vedic, Tantric and Darshanic systems of philosophy.” According to the poet, even in the turbulent contemporary life, the individual can summon all the superhuman energy of the primordial Apeman to destroy evil forces around. The invocation to Gorilla is significant:

“O Gorilla, arise, Gorilla! Rise from your slumber, O Creative Power sleeping in man. O Pitamaha, O Grandsire, who first saw the sun and moon, awake! Mankind is imploring helplessly for you.”

Inspired by Primordial force, the poet says:

“The ocean does not sit at anybody’s feet and bark. The voice of a storm does not know how to say yes. The mountain does not bend and salute. I may be a fistful of earth, but when I lift my pen, I have the arrogance of a nation’s flag.”

Seshendra’s message is that deriving superhuman’s energy from Primordial Nature, the individual can survive the onslaughts of contemporary life.

Another poem of Seshendra widely read in India and abroad, My Country, My People has indeed heralded a new era in the poetry of twentieth century anguish. In his Foreword to the Greek translation of the poem, the contemporary Greek poet Nikhi Phorus Vruttakose says, “Personally I would compare the pain and anguish of the poet with the one of Loutre Mont (the founder of Surrealism) in his lyric Mald-Aurore. The difference is that Seshendra’s protest is not made in the void. He walks firmly on the soil. At times we observe in his poem a Biblical and Prophetic tone which attracts us.” Contemporary Progressive Poetry in Telugu, under the leadership of Sri Sri, has been replaced by Seshendra’s traditional wisdom, redefining the nature of contemporary man as a social being. The poet as humanist exhorts the masses to wake from slumber and march on the path to glory:

“Come, my people, take up your ploughs. Come with your women, your children, come out of your hearths and homes, from prisons of your schools and offices, your academies and assemblies. Come, let us see centuries blown off in the winds of time.

Come, walk with me through the villages, towns and cities. Flow like floods, roar like floods, through the streets and highways of our nation.”

In Kaala Rekha, besides a score of critical essays on the traditional modern poetry, Seshendra shows remarkable insight into the genre of Ghazal in Urdu poetry in five essays on the subject. He calls Ghazal an art of magnetism, a fire, a culture. His friendship with Faiz Ahmed Faiz gives personal touch to the essays. Seshendra sees in Ghazal poetry the heights of love poetry in observing that even though Islam does not accept idol worship, the Ghazal poets have ushered in a tradition of idolizing the beloved. He calls the Sanskrit metre Anushtup, an Urdu Shait and maintains that the number of Ghazals in Valmiki’s poetry cannot be seen anywhere else. He also sees closeness of Vemana’s Telugu metre Aataveladi and the Ghazal.

As evident in his brilliant interpretation of Sundarakanda in Shodasi Ramayana, Seshendra as an Indian critic has firm grasp of the Indian mythology. Elsewhere in his critical essays too he has sounded the depths of both the Indian and Western lore, in a comparative perspective. In his long letter of July 18, 1984 to me, Seshendra analyzes Jessie Weston’s From Ritual to Romance (used by T. S. Eliot in writing The Waste Land). While admiring Weston’s book as “a monument of quest and scholarship….that captures the original source or sources of the Grail Legend now found embedded in Christian liturgy,” with his in-depth knowledge of Ramayana and Mahabharata as well as the Indian folklore, Seshendra corrects the Western critic, suggesting that she should have taken the Rishyasringa version of the Ramayana instead of the one of Mahabharata. He maintains that Weston should have taken into account the fertility ritual in Ramayana.

Seshendra’s treatise Kavisena Manifesto deals with an ambitious literary movement to give new directions to the writings of the new generation poets. The basic aim of the movement is to inculcate literary consciousness in the intelligentsia in the present day climate of social consciousness related to the causes of political and economic conditions. In Kavisena Manifesto the poet-critic synthesizes the traditional Indian poetics and modern European theories such as the Greek, Roman and Marxist. As Seshendra says in his letter of June 12, 1979 to me, “At the physical level these theories are riddled with vulgarized antagonisms all of which are only accretions of the ignorance of blind folks in politics and literature. But the visionary mind always revels in discovering the integrity of the whole in life and cognition of life.”

Modern Indian literature in English translation is gaining currency in the university departments, having been included in M. A. (English) courses. Seshendra’s works have been prescribed for study in such courses, several of them being translated into English, French, German and Greek besides many Indian languages including Hindi, Urdu, Bengali and Kannada.

With titles conferred on him, like “Navakavita Pitamaha,” “Raashtrendu,” etc., Seshendra participated in a score of Kavi Sammelans at the state and national levels. He lectured widely in India and abroad including Greece, West Germany, Mauritius and Kenya on Indian literature and tradition. He also lectured on the subjects at several Indian universities including Rajasthan, Nagpur, Hyderabad, Tirupati, Anantapur and Visakhapatnam besides India International Centre, New Delhi, Telugu Academy, Hyderabad and Kalidasa Academy, Ujjain. The honours bestowed on Seshendra were climaxed by the Central Sahitya Academy Award and Honrary D.Litt by the Telugu University in Hyderabad. No wonder he was nominated to the Nobel Prize in Literature.

-Prof. D. Ramakrishna
( Kakatiya University : Warangal : India )

SESHENDRA: A MULTIFACETED GENIUS

In the galaxy of Indian poets and critics, the position of Seshendra as a luminary is unique. He visualizes the cross currents of tradition and modernity as perpetually interacting and moving towards the future, in new directions. As a Telugu poet and critic, he is a multifaceted genius, seminal in his thought, his writings in various genres facilitating the evolution of new modes of literary activity among the new generation writers.

As Seshendra says with all humility in the First Memorial Lecture on the Jnaan Peeth Award-winner Viswanatha Satyanarayana titled “Valmiki to Kalidasa - Ashram Kavya Yuga,” “…my guru. His blessings have been with me all my life and it is only through his blessings that I am today.” Seshendra’s interaction with Viswanatha for years is evident from the latter’s Forewords to Seshendra’s epoch-making works Shodasi Ramayana and Ritu Ghosha. The traditionalist facet of Seshendra is evident in Shodasi Ramayana. It is a new interpretation of a part of Valmiki Ramayana in terms of Kundalini Yoga. The Sundarakanda represents the quintessence of Valmiki Ramayana’s thought. The first verse of the Sundarakanda, “Tato Ravana Nithayah,” etc., has been interpreted by Seshendra as representing an attempt by Hanuman to traverse the path of the Sushumna, which is the mystic path situated between the Ida and Pingala, thereby reaching the final goal, of oneness with the Kundalini Sakti. In the chapter on Indra Paratva as opposed to Vishnu Paratva, the critic makes an original thesis: that the Ramayana closely follows the predominant position of Indra in the pantheon of gods, which is the Vedic pattern as against the supremacy of Vishnu which is the Puranic pattern. “Shodasi” is related to the Maha Mantra “Sri Vidya.” Viswanatha in his Foreword says that it is Seshendra’s commentary on Gayatri Mantra. He wonders about Seshendra’s genius in reading the Maha Mantra “Sri Vidya” with such deep significance. While maintaining that no one else has read Mahabharata and Ramayana together in the way Seshendra could do, Viswanatha says that not only Telugu people but Indians at large should be grateful to Seshendra for writing Shodasi Ramayana.

Seshendra’s interpretation of Sri Harsha’s Naishadhiyacharitham based on the story of Nala in Vyasa’s Mahabharata is another landmark in his studies in Sanskrit literature. He goes beyond Mallinatha, Srinatha and Nannaya and maintains that Naishadhiyacharitham synthesizes Mantra Sastra, Yoga Sastra and Vedanta Sastra. The work is an allegory on the journey of the soul, a discourse on Matter and Spirit.

In his Foreword to Ritu Ghosha (“CRy of Seasons”) too Viswanatha showers praise on Seshendra’s poetic genius. In this poem Seshendra renders the beauties of the seasons that determine time. His understanding of the sounds of seasons is not merely in external terms. He makes an in-depth study of the human time in different aspects in relation to the seasonal time. Viswanatha says that Seshendra’s eminence as a poet lies in his understanding of the multiple aspects of the seasons, the deep resonances between the human system and the seasonal variations. In this sense, according to Viswanatha, Seshendra’s writing is of the highest order.

One of Seshendra’s major poems, Gorilla, uses the Tantric philosophy to reinforce the poet’s views on modern life. While Shodasi Ramayana explicates the Sundarakanda as presenting the power of Kundalini, the modern epic Gorilla deals with the will traced through the pages of Vedic philosophy. As Seshendra says in his Preface, “The great power of universal creation is the vital force which forms the subject matter of contemplation for many thinkers of ancient India in the Vedic, Tantric and Darshanic systems of philosophy.” According to the poet, even in the turbulent contemporary life, the individual can summon all the superhuman energy of the primordial Apeman to destroy evil forces around. The invocation to Gorilla is significant:

“O Gorilla, arise, Gorilla! Rise from your slumber, O Creative Power sleeping in man. O Pitamaha, O Grandsire, who first saw the sun and moon, awake! Mankind is imploring helplessly for you.”

Inspired by Primordial force, the poet says:

“The ocean does not sit at anybody’s feet and bark. The voice of a storm does not know how to say yes. The mountain does not bend and salute. I may be a fistful of earth, but when I lift my pen, I have the arrogance of a nation’s flag.”

Seshendra’s message is that deriving superhuman’s energy from Primordial Nature, the individual can survive the onslaughts of contemporary life.

Another poem of Seshendra widely read in India and abroad, My Country, My People has indeed heralded a new era in the poetry of twentieth century anguish. In his Foreword to the Greek translation of the poem, the contemporary Greek poet Nikhi Phorus Vruttakose says, “Personally I would compare the pain and anguish of the poet with the one of Loutre Mont (the founder of Surrealism) in his lyric Mald-Aurore. The difference is that Seshendra’s protest is not made in the void. He walks firmly on the soil. At times we observe in his poem a Biblical and Prophetic tone which attracts us.” Contemporary Progressive Poetry in Telugu, under the leadership of Sri Sri, has been replaced by Seshendra’s traditional wisdom, redefining the nature of contemporary man as a social being. The poet as humanist exhorts the masses to wake from slumber and march on the path to glory:

“Come, my people, take up your ploughs. Come with your women, your children, come out of your hearths and homes, from prisons of your schools and offices, your academies and assemblies. Come, let us see centuries blown off in the winds of time.

Come, walk with me through the villages, towns and cities. Flow like floods, roar like floods, through the streets and highways of our nation.”

In Kaala Rekha, besides a score of critical essays on the traditional modern poetry, Seshendra shows remarkable insight into the genre of Ghazal in Urdu poetry in five essays on the subject. He calls Ghazal an art of magnetism, a fire, a culture. His friendship with Faiz Ahmed Faiz gives personal touch to the essays. Seshendra sees in Ghazal poetry the heights of love poetry in observing that even though Islam does not accept idol worship, the Ghazal poets have ushered in a tradition of idolizing the beloved. He calls the Sanskrit metre Anushtup, an Urdu Shait and maintains that the number of Ghazals in Valmiki’s poetry cannot be seen anywhere else. He also sees closeness of Vemana’s Telugu metre Aataveladi and the Ghazal.

As evident in his brilliant interpretation of Sundarakanda in Shodasi Ramayana, Seshendra as an Indian critic has firm grasp of the Indian mythology. Elsewhere in his critical essays too he has sounded the depths of both the Indian and Western lore, in a comparative perspective. In his long letter of July 18, 1984 to me, Seshendra analyzes Jessie Weston’s From Ritual to Romance (used by T. S. Eliot in writing The Waste Land). While admiring Weston’s book as “a monument of quest and scholarship….that captures the original source or sources of the Grail Legend now found embedded in Christian liturgy,” with his in-depth knowledge of Ramayana and Mahabharata as well as the Indian folklore, Seshendra corrects the Western critic, suggesting that she should have taken the Rishyasringa version of the Ramayana instead of the one of Mahabharata. He maintains that Weston should have taken into account the fertility ritual in Ramayana.

Seshendra’s treatise Kavisena Manifesto deals with an ambitious literary movement to give new directions to the writings of the new generation poets. The basic aim of the movement is to inculcate literary consciousness in the intelligentsia in the present day climate of social consciousness related to the causes of political and economic conditions. In Kavisena Manifesto the poet-critic synthesizes the traditional Indian poetics and modern European theories such as the Greek, Roman and Marxist. As Seshendra says in his letter of June 12, 1979 to me, “At the physical level these theories are riddled with vulgarized antagonisms all of which are only accretions of the ignorance of blind folks in politics and literature. But the visionary mind always revels in discovering the integrity of the whole in life and cognition of life.”

Modern Indian literature in English translation is gaining currency in the university departments, having been included in M. A. (English) courses. Seshendra’s works have been prescribed for study in such courses, several of them being translated into English, French, German and Greek besides many Indian languages including Hindi, Urdu, Bengali and Kannada.

With titles conferred on him, like “Navakavita Pitamaha,” “Raashtrendu,” etc., Seshendra participated in a score of Kavi Sammelans at the state and national levels. He lectured widely in India and abroad including Greece, West Germany, Mauritius and Kenya on Indian literature and tradition. He also lectured on the subjects at several Indian universities including Rajasthan, Nagpur, Hyderabad, Tirupati, Anantapur and Visakhapatnam besides India International Centre, New Delhi, Telugu Academy, Hyderabad and Kalidasa Academy, Ujjain. The honours bestowed on Seshendra were climaxed by the Central Sahitya Academy Award and Honrary D.Litt by the Telugu University in Hyderabad. No wonder he was nominated to the Nobel Prize in Literature.

-Prof. D. Ramakrishna
( Kakatiya University : Warangal : India )

SESHENDRA: A MULTIFACETED GENIUS

In the galaxy of Indian poets and critics, the position of Seshendra as a luminary is unique. He visualizes the cross currents of tradition and modernity as perpetually interacting and moving towards the future, in new directions. As a Telugu poet and critic, he is a multifaceted genius, seminal in his thought, his writings in various genres facilitating the evolution of new modes of literary activity among the new generation writers.

As Seshendra says with all humility in the First Memorial Lecture on the Jnaan Peeth Award-winner Viswanatha Satyanarayana titled “Valmiki to Kalidasa - Ashram Kavya Yuga,” “…my guru. His blessings have been with me all my life and it is only through his blessings that I am today.” Seshendra’s interaction with Viswanatha for years is evident from the latter’s Forewords to Seshendra’s epoch-making works Shodasi Ramayana and Ritu Ghosha. The traditionalist facet of Seshendra is evident in Shodasi Ramayana. It is a new interpretation of a part of Valmiki Ramayana in terms of Kundalini Yoga. The Sundarakanda represents the quintessence of Valmiki Ramayana’s thought. The first verse of the Sundarakanda, “Tato Ravana Nithayah,” etc., has been interpreted by Seshendra as representing an attempt by Hanuman to traverse the path of the Sushumna, which is the mystic path situated between the Ida and Pingala, thereby reaching the final goal, of oneness with the Kundalini Sakti. In the chapter on Indra Paratva as opposed to Vishnu Paratva, the critic makes an original thesis: that the Ramayana closely follows the predominant position of Indra in the pantheon of gods, which is the Vedic pattern as against the supremacy of Vishnu which is the Puranic pattern. “Shodasi” is related to the Maha Mantra “Sri Vidya.” Viswanatha in his Foreword says that it is Seshendra’s commentary on Gayatri Mantra. He wonders about Seshendra’s genius in reading the Maha Mantra “Sri Vidya” with such deep significance. While maintaining that no one else has read Mahabharata and Ramayana together in the way Seshendra could do, Viswanatha says that not only Telugu people but Indians at large should be grateful to Seshendra for writing Shodasi Ramayana.

Seshendra’s interpretation of Sri Harsha’s Naishadhiyacharitham based on the story of Nala in Vyasa’s Mahabharata is another landmark in his studies in Sanskrit literature. He goes beyond Mallinatha, Srinatha and Nannaya and maintains that Naishadhiyacharitham synthesizes Mantra Sastra, Yoga Sastra and Vedanta Sastra. The work is an allegory on the journey of the soul, a discourse on Matter and Spirit.

In his Foreword to Ritu Ghosha (“CRy of Seasons”) too Viswanatha showers praise on Seshendra’s poetic genius. In this poem Seshendra renders the beauties of the seasons that determine time. His understanding of the sounds of seasons is not merely in external terms. He makes an in-depth study of the human time in different aspects in relation to the seasonal time. Viswanatha says that Seshendra’s eminence as a poet lies in his understanding of the multiple aspects of the seasons, the deep resonances between the human system and the seasonal variations. In this sense, according to Viswanatha, Seshendra’s writing is of the highest order.

One of Seshendra’s major poems, Gorilla, uses the Tantric philosophy to reinforce the poet’s views on modern life. While Shodasi Ramayana explicates the Sundarakanda as presenting the power of Kundalini, the modern epic Gorilla deals with the will traced through the pages of Vedic philosophy. As Seshendra says in his Preface, “The great power of universal creation is the vital force which forms the subject matter of contemplation for many thinkers of ancient India in the Vedic, Tantric and Darshanic systems of philosophy.” According to the poet, even in the turbulent contemporary life, the individual can summon all the superhuman energy of the primordial Apeman to destroy evil forces around. The invocation to Gorilla is significant:

“O Gorilla, arise, Gorilla! Rise from your slumber, O Creative Power sleeping in man. O Pitamaha, O Grandsire, who first saw the sun and moon, awake! Mankind is imploring helplessly for you.”

Inspired by Primordial force, the poet says:

“The ocean does not sit at anybody’s feet and bark. The voice of a storm does not know how to say yes. The mountain does not bend and salute. I may be a fistful of earth, but when I lift my pen, I have the arrogance of a nation’s flag.”

Seshendra’s message is that deriving superhuman’s energy from Primordial Nature, the individual can survive the onslaughts of contemporary life.

Another poem of Seshendra widely read in India and abroad, My Country, My People has indeed heralded a new era in the poetry of twentieth century anguish. In his Foreword to the Greek translation of the poem, the contemporary Greek poet Nikhi Phorus Vruttakose says, “Personally I would compare the pain and anguish of the poet with the one of Loutre Mont (the founder of Surrealism) in his lyric Mald-Aurore. The difference is that Seshendra’s protest is not made in the void. He walks firmly on the soil. At times we observe in his poem a Biblical and Prophetic tone which attracts us.” Contemporary Progressive Poetry in Telugu, under the leadership of Sri Sri, has been replaced by Seshendra’s traditional wisdom, redefining the nature of contemporary man as a social being. The poet as humanist exhorts the masses to wake from slumber and march on the path to glory:

“Come, my people, take up your ploughs. Come with your women, your children, come out of your hearths and homes, from prisons of your schools and offices, your academies and assemblies. Come, let us see centuries blown off in the winds of time.

Come, walk with me through the villages, towns and cities. Flow like floods, roar like floods, through the streets and highways of our nation.”

In Kaala Rekha, besides a score of critical essays on the traditional modern poetry, Seshendra shows remarkable insight into the genre of Ghazal in Urdu poetry in five essays on the subject. He calls Ghazal an art of magnetism, a fire, a culture. His friendship with Faiz Ahmed Faiz gives personal touch to the essays. Seshendra sees in Ghazal poetry the heights of love poetry in observing that even though Islam does not accept idol worship, the Ghazal poets have ushered in a tradition of idolizing the beloved. He calls the Sanskrit metre Anushtup, an Urdu Shait and maintains that the number of Ghazals in Valmiki’s poetry cannot be seen anywhere else. He also sees closeness of Vemana’s Telugu metre Aataveladi and the Ghazal.

As evident in his brilliant interpretation of Sundarakanda in Shodasi Ramayana, Seshendra as an Indian critic has firm grasp of the Indian mythology. Elsewhere in his critical essays too he has sounded the depths of both the Indian and Western lore, in a comparative perspective. In his long letter of July 18, 1984 to me, Seshendra analyzes Jessie Weston’s From Ritual to Romance (used by T. S. Eliot in writing The Waste Land). While admiring Weston’s book as “a monument of quest and scholarship….that captures the original source or sources of the Grail Legend now found embedded in Christian liturgy,” with his in-depth knowledge of Ramayana and Mahabharata as well as the Indian folklore, Seshendra corrects the Western critic, suggesting that she should have taken the Rishyasringa version of the Ramayana instead of the one of Mahabharata. He maintains that Weston should have taken into account the fertility ritual in Ramayana.

Seshendra’s treatise Kavisena Manifesto deals with an ambitious literary movement to give new directions to the writings of the new generation poets. The basic aim of the movement is to inculcate literary consciousness in the intelligentsia in the present day climate of social consciousness related to the causes of political and economic conditions. In Kavisena Manifesto the poet-critic synthesizes the traditional Indian poetics and modern European theories such as the Greek, Roman and Marxist. As Seshendra says in his letter of June 12, 1979 to me, “At the physical level these theories are riddled with vulgarized antagonisms all of which are only accretions of the ignorance of blind folks in politics and literature. But the visionary mind always revels in discovering the integrity of the whole in life and cognition of life.”

Modern Indian literature in English translation is gaining currency in the university departments, having been included in M. A. (English) courses. Seshendra’s works have been prescribed for study in such courses, several of them being translated into English, French, German and Greek besides many Indian languages including Hindi, Urdu, Bengali and Kannada.

With titles conferred on him, like “Navakavita Pitamaha,” “Raashtrendu,” etc., Seshendra participated in a score of Kavi Sammelans at the state and national levels. He lectured widely in India and abroad including Greece, West Germany, Mauritius and Kenya on Indian literature and tradition. He also lectured on the subjects at several Indian universities including Rajasthan, Nagpur, Hyderabad, Tirupati, Anantapur and Visakhapatnam besides India International Centre, New Delhi, Telugu Academy, Hyderabad and Kalidasa Academy, Ujjain. The honours bestowed on Seshendra were climaxed by the Central Sahitya Academy Award and Honrary D.Litt by the Telugu University in Hyderabad. No wonder he was nominated to the Nobel Prize in Literature.

-Prof. D. Ramakrishna
( Kakatiya University : Warangal : India )

కవితానుభూతి ప్రేక్షకుల స్థాయికి అందనప్పుడు, అది నిరర్థకం కాక తప్పదనే ఆవేదన వీరిలో ఉంది. ఆఫ్రికా అడవుల్లో పచ్చలు, వజ్రాలు పొదిగిన అందమైన అంగుళీయకం పడవేసినా, అక్కడి జనులు దాన్ని తాకనైనా తాకకుండా తొక్కుతూ పోయినట్లు. అందమైన కవిత్వం సైతం స్పందన లేనివారి సమక్షంలో ఎందుకూ కొరగాకుండా పోతుందంటారు. కవిత్వం మనిషిని కార్యోన్ముఖుణ్ణి చేయాలని, కవిత్వం తన శక్తితో మనిషిలో ఆశాజ్యోతిని ఆరనీయకుండా చూడాలని శేషేంద్ర సంకల్పించారు. అందుకే ఆయన - "జీవితం ఒక మహాసముద్రం కావచ్చు కాని, ఆశ అనే నావతో దాన్ని దాటేయోచ్చు" అంటారు.

ఎంత అయోమయంగా రాస్తే అంత గొప్ప వచన కవిత అనే ధోరణిని ఆయన నిరసించారు. యూరోపియన్ కవుల కవితాత్మను పూర్తిగా అవగాహన చేసుకోకుండా కేవలం ఉపరితల పరిశీలనతో అనుకరణలు సృష్టించవద్దంటారు. పాశ్చాత్య సంస్కృతీ ప్రభావం భారతజాతికి ఎనలేని మేలు చేసిందనే వాదనను శేషేంద్ర అంగీకరించలేదు.

Don't miss!
Free goodies!
Just purchased ...
Authors ...
Publishers ...
Manchi pustakam books
Comment(s) ...

Disappointed. Story is very very good, but story telling is pathetic. Did not find any emotional sequences, hair raising suspense sequences, intelligent moves by the hero character, hero elevation sequences, friendship elevation sequences. The title raised some curiosity so bought and read this but disappointed.

Pls read veera bhadra reddy of Madhu Babu and you will find all the above elements.

ఆసక్తికరంగా మొదలైన " మనీ అండ్ బుల్లెట్స్ " నవల చదవడం మొదలుపెట్టిన నాకు మధ్యలో ఆపడం సాధ్యం కాలేదు. ఉత్సుకత రేకెత్తించేలా చదివించే గుణం రచయిత స్వంతం. అడపా చిరంజీవి నవలల్లో కనిపించే వేగం వూహకందదు. కళ్ళు అక్షరాల వెంట పరుగులు తీస్తూనే ఉంటాయి. ఎప్పుడు ఆపుతామో మనకే తెలియదు. ఆపాలని తెలిసేసరికి నవల చదవడం పూర్తవుతుంది. అది రచయిత వేగం. అందుకే చిరంజీవి రచనలు అన్నీ చదవాలనిపిస్తుంది. నవల ప్ర

It was amazing, I felt like I’m traveling with him all the way.

Subscribe
Browse